3 / 15

Stef Van Bellingen - l’Oubli extatique

Wanneer men in het universum van het kunstwerk wordt gezogen om als in een roes het besef van tijd en ruimte te verliezen, spreken Yves Velter en Stief Desmet van ‘L’oubli extatique’. Antecedenten van deze ervaring zijn terug te vinden in de filosofie van Henri Bergson, de geschriften van Marcel Proust en met het Stendahl-syndroom wordt het zelfs een ontregelend somatisch fenomeen. In tegenstelling tot deze overweldigende schaal ontkiemt de fascinatie van beide kunstenaars niet uit Grote Verhalen. Veeleer groeit die uit de ontvankelijkheid voor persoonlijke gebeurtenissen of uit de rijkdom die bescheiden materialen bieden. Vertrekkend vanuit het particuliere ontwikkelen ze elk een onderscheiden beeldtaal waarin het fenomeen van de tijd in zijn cyclische gedaante een hoofdrol speelt.

In het oeuvre van Yves Velter vormt de spanning tussen vergeten en herinnering; ontoegankelijkheid - en de ontsluiting ervan, een leidmotief. De werkelijkheid manifesteert zich als een sluier en willen we ons inzicht verdiepen of onze ervaringswereld verruimen, dan dient ze gedecodeerd te worden. Yves’ kunstwerken zijn om die reden ideografisch van aard, hij creëert dus een beeldschrift om moeilijk afbeeldbare zaken en abstracties te visualiseren. Daarbij maakt hij gebruik van een paradoxale strategie: precies door weg te halen, laat hij méér zien. Zachtmoedig wordt de huid van de dingen gestroopt om te reveleren wat zich onder het oppervlak en achter de facade bevindt. Steeds stelt hij de broze existentiële positie van de mens centraal, wat zich vertaalt in weloverwogen figuratie. Vormelijk kenmerkt zich dit in een economische lijnvoering, de reductie van kleur of expressiviteit van de toets en compositorische helderheid – ontdaan van elke ruis. Desalniettemin creëert hij daarmee een atmosfeer van vertwijfeling omdat ook het ongekende gesymboliseerd wordt in zijn werken.

Stief Desmet boort het potentiëel van het bestaande aan, hij is een intuïtieve sprokkelaar, een sampelaar van beelden. Inhoudelijk focust zijn onderzoek en interesse naar de complexe verhouding tussen mens en natuur. Om de ontstane leemte in die verstoorde relatie te overbruggen, produceert de mens surrogaten allerhande en worden we geconfronteerd met ‘survivals’ van het oorspronkelijke. Met dit residu gaat de kunstenaar aan de slag: hij eigent zich het materiaal toe, ontwricht en herformuleert het, zodat onverwachte associaties ontstaan en hij nieuwe betekenissen genereert. Zoals in de roman ‘Rayuela. Een hinkelspel’ van Julio Cortazar daagt hij de toeschouwer uit met alternatieve verhaallijnen met onvermoede leesmogelijkheden. De connectie tussen het bronmateriaal en het bewerkte resultaat zorgt voor een materieel en intellectueel conflict. Hiermee nodigt Stief Desmet uit de tot reflectie over oorsprong, authenticiteit of manipulatie en de positie die het esthetische daarbij inneemt.

De beeldconstructies van beide kunstenaars getuigen hoe onze kijk op de werkelijkheid, ons geheugen en identiteit in feite metaforische constructie zijn. Ze gaan niet alleen de dialoog aan met elkaar maar evenzeer met de bijzondere locatie van Gallery White House, een voormalig hospitaal met een pastorale context.

 

Stef Van Bellingen